Οι εκλογικές αναμετρήσεις ύστερα από τη μεταπολίτευση (μέρος δ΄)

Πετυχαίνοντας μια ευρεία νίκη στις εκλογές του 2002 για την τοπική αυτοδιοίκηση, η ΝΔ έδειχνε πως ήταν έτοιμη ύστερα από πολλά χρόνια να επανέλθει στην εξουσία. Ο Κ. Σημίτης, βλέποντας ότι οι δημοσκοπήσεις δεν ευνοούσαν το ΠΑΣΟΚ, αμέσως μετά τις γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς του 2004 παραιτήθηκε από πρόεδρος του Κινήματος, για να αναλάβει, μετά από μια πρωτόγνωρη για τα ελληνικά δεδομένα ανοιχτή διαδικασία συμμετοχής όλων των μελών και φίλων του ΠΑΣΟΚ, ο Γιώργος Παπανδρέου, γιος του ιδρυτή του Ανδρέα. Ο νεόκοπος αρχηγός του κυβερνώντος κόμματος ξεκίνησε σημειολογικά από το Καλέντζι την προεκλογική του εκστρατεία και επιχείρησε να ενεργοποιήσει τα ανακλαστικά των παραδοσιακών ψηφοφόρων του Κινήματος. Η ΝΔ όμως κάλπαζε προς τη νίκη και ο Κ. Καραμανλής καλλιεργώντας πρωθυπουργικό προφίλ έπειθε τους ψηφοφόρους για την ικανότητά του να πάρει τα ηνία της χώρας.

Τελικά στις εκλογές της 7ης Μαρτίου η ΝΔ θριάμβευσε, φθάνοντας στο 45,36% (165 έδρες), το ΠΑΣΟΚ έπεσε στο 40,55% (117 βουλευτές), το ΚΚΕ έλαβε 5,90% (12 έδρες) και ο Συνασπισμός 3,26% (6 έδρες). Το κόμμα Λαϊκός Ορθόδοξος Συναγερμός που είχε εν τω μεταξύ ιδρύσει ο παλιός βουλευτής της ΝΔ Γ. Καρατζαφέρης πήρε 2,2% και δεν μπόρεσε να μπει στη Βουλή, παρά το γεγονός ότι στην αναμέτρηση του 2002 για την τοπική αυτοδιοίκηση η υποψηφιότητά του στην Υπερνομαρχία Αθηνών –Πειραιώς είχε προτιμηθεί από ένα ποσοστό περίπου 14% των ψηφοφόρων. Το ΔΗΚΚΙ δεν κατόρθωσε κι αυτό να εισέλθει στη Βουλή, παίρνοντας το 1,79% των ψήφων.

Εν μέσω… πυρκαγιών νέα άνετη επικράτηση Καραμανλή

Η έντονη φημολογία που είχε αναπτυχθεί από την αρχή του καλοκαιριού του 2007 ότι ο πρωθυπουργός, αξιοποιώντας τις ευνοϊκές γι’ αυτόν συνθήκες όπως αποτυπώνονταν στις δημοσκοπήσεις, θα προχωρήσει αιφνιδιαστικά σε εκλογές το φθινόπωρο είχε τελικά αντίκρισμα. Εν μέσω του θέρους, τον Δεκαπενταύγουστο, ο Κ. Καραμανλής, με πρόσχημα την κατάρτιση του προϋπολογισμού, ζήτησε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας εκλογές, οι οποίες προκηρύχθηκαν για τις 16 Σεπτεμβρίου. Μάλιστα, ως πιθανή ημερομηνία ακούστηκε και η 9^η εκείνου του μήνα!

Αυτό που δεν μπορούσε να προβλέψει ο πρωθυπουργός, όπως και κανένας άλλος άλλωστε, ήταν οι ανείπωτες καταστροφικές πυρκαγιές στην Πελοπόννησο και στην Εύβοια. Παρ’ όλα αυτά, ήταν ξεκάθαρο και από το ευρήματα των δημοσκοπήσεων πως το ΠΑΣΟΚ και ο Γ. Παπανδρέου προσωπικά αδυνατούσαν να προσποριστούν στο ελάχιστο τις διαρροές της ΝΔ.

Τελικά, το εκλογικό αποτέλεσμα, όπως συνήθως συμβαίνει, δικαίωσε τις προβλέψεις των πολιτικών αναλυτών. Η κυβερνώσα παράταξη, λαμβάνοντας 41,84%, πήρε και νέα εντολή από τον ελληνικό λαό. Ομως, ο εκλογικός νόμος «Σκανδαλίδη», που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά, ήταν αναλογικότερος από τους προηγούμενους και η αυτοδυναμία, χωρίς το βράδυ της 16^ης Σεπτεμβρίου να αμφισβητηθεί σοβαρά, υπήρξε οριακή και η ΝΔ εξέλεξε μόλις 152 βουλευτές (είχε 165).

Το ΠΑΣΟΚ γνώρισε μια ταπεινωτική ήττα γιατί υποχώρησε-αν και αντιπολίτευση- στο 38,10%, βγάζοντας 102 έδρες, δηλαδή μείον 15 σε σχέση με την προηγούμενη αναμέτρηση, με αποτέλεσμα να ξεκινήσει για το Κίνημα ένας ακόμη κύκλος εσωστρέφειας από το ίδιο κιόλας βράδυ-θυμηθείτε τις δηλώσεις Βενιζέλου στο Ζάππειο. Η κάμψη του δικομματισμού ωφέλησε τους μικρότερους σχηματισμούς. Το ΚΚΕ είδε το ποσοστό του να ανεβαίνει αισθητά στο 8,15% (από 5,89%) και τους βουλευτές του να αυξάνονται κατά δέκα (22 από 12). Και ο ΣΥΡΙΖΑ βελτίωσε την εκλογική του επίδοση σε σχέση με το 2004, ξεπερνώντας κατά τι το 5% (από 3,26%). Οι έδρες του υπερδιπλασιάστηκαν και από έξι έφθασαν 14. Ο ΛΑΟΣ που δεν είχε μπει προηγουμένως στη Βουλή κέρδισε το στοίχημα να διατηρηθεί στο πολιτικό προσκήνιο και με ποσοστό 3,80% εκπροσωπήθηκε επίσης στο κοινοβούλιο με 10 βουλευτές. Από τα υπόλοιπα κόμματα μόνο οι «Οικολόγοι-Πράσινοι» μπόρεσαν να υπερβούν το 1% (1,05% για την ακρίβεια). Τέλος, η «Δημοκρατική Αναγέννηση» του Σ. Παπαθεμελή κατέγραψε μια αξιοπρεπή παρουσία, αποσπώντας το 0,80% των ψήφων.

Το ΠΑΣΟΚ επιστρέφει με σαρωτική νίκη και αρνητικό ρεκόρ για τη ΝΔ

Ενώ μόλις είχαν συμπληρωθεί δυο χρόνια από την εκλογική αναμέτρηση του 2007, τα πολιτικά γεγονότα που είχαν λάβει τη μορφή χιονοστιβάδας προοιωνίζονταν σύντομα ραγδαίες εξελίξεις στο ρευστό πολιτικό σκηνικό. Ηδη τα πρώτα δυσάρεστα δείγματα για την κυβερνώσα παράταξη της ΝΔ είχαν διαφανεί από μια σειρά δημοσκοπήσεων, στις οποίες το ΠΑΣΟΚ φαινόταν πως προσπερνάει τους «γαλάζιους» και αποκτά σαφές προβάδισμα για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση, όποτε αυτή γινόταν.
Πριν όμως συμβούν όλα τα παραπάνω είχαμε τα εσωκομματικά προβλήματα στις τάξεις του Κινήματος, που ξεκίνησαν με τη δεύτερη συνεχόμενη ήττα του Γιώργου Παπανδρέου τον Σεπτέμβριο του 2007 και τη βιαστική εκδήλωση ενδιαφέροντος ανάληψης της προεδρίας του ΠΑΣΟΚ το ίδιο κιόλας βράδυ από τον Ευάγγελο Βενιζέλο. Αυτή όμως η άτσαλη κίνηση του τελευταίου προκάλεσε δικαιολογημένα δυσφορία στην «πράσινη» βάση, η οποία διαγράφηκε ξεκάθαρα στο αποτέλεσμα των εκλογών για τον πρόεδρο του Κινήματος που απέβη κόλαφος για τον Ευάγγελο Βενιζέλο, μια και συνετρίβη από τον συνδιεκδικητή της αρχηγίας σε ολόκληρη σχεδόν τη χώρα και μάλιστα με τη μαζική συμμετοχή των μελών και φίλων του ΠΑΣΟΚ.
Η επανεκλογή του Γιώργου Παπανδρέου στην προεδρία του κόμματος συνοδεύτηκε από την αργή αλλά σταθερή άνοδο των ποσοστών του στις δημοσκοπήσεις και στην τελική ανατροπή των δεδομένων τον Δεκέμβριο του 2008 όταν σαν παραλυμένη η ηγεσία της ΝΔ αλλά και όλη η χώρα παρακολουθούσε άναυδη το κέντρο της Αθήνας να παραδίνεται στους κουκουλοφόρους και να πυρπολείται χωρίς καμιά φαινομενικά αντίδραση. Από εκείνο το σημείο κι ύστερα η «γαλάζια» παράταξη δεν μπόρεσε να σηκώσει κεφάλι και αντιθέτως έβλεπε τον βασικό της αντίπαλο στη διεκδίκηση της εξουσίας να διευρύνει το σαφές προβάδισμά του.
Σε όλα αυτά τα προβλήματα της κυβέρνησης Καραμανλή ήρθαν να προστεθούν κι άλλες πυρκαγιές στην Αττική το καλοκαίρι του 2009. Και αν εκείνες δυο χρόνια πριν που κατέκαψαν την Πελοπόννησο και την Εύβοια δεν στοίχισαν εκλογικά στη Νέα Δημοκρατία, αυτές που κατέστρεψαν τεράστιες δασικές εκτάσεις στην Περιφέρεια Αττικής ήταν ολοφάνερο πως δημιούργησαν μια έντονη δυσαρέσκεια, η οποία αποτυπώθηκε στο τραγικό για τη «Νέα Διακυβέρνηση» αποτέλεσμα στο (παλιό) Υπόλοιπο Αττικής.
Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης εκμεταλλευόμενος την κακή συγκυρία για τον Κώστα Καραμανλή δήλωσε πως, με αφορμή την εκλογή προέδρου της Δημοκρατίας τον Μάρτιο του 2010, θα επιδίωκε την πτώση της κυβέρνησης που «όσο παρατεινόταν η θητεία της μόνο ζημιά προκαλούσε στον τόπο» όπως ισχυριζόταν ο Γιώργος Παπανδρέου.
Η ασφυκτική πίεση που δημιουργούσε το ολοένα και πιο αρνητικό περιβάλλον αλλά και οι εισηγήσεις του Γιώργου Σουφλιά και άλλων σημαντικών στελεχών της παράταξης οδήγησε τον τότε πρωθυπουργό να απευθυνθεί στον ελληνικό λαό με διάγγελμά του δηλώνοντας ότι θα ζητήσει υπό αυτές τις συνθήκες εκλογές, επιθυμώντας νωπή λαϊκή εντολή για να συνεχίσει να κυβερνά. Ομως, ήταν αδιαμφισβήτητο πως η πρωτοβουλία είχε περάσει πλέον στο αντίπαλο στρατόπεδο και η τηλεοπτική έκκληση του Κώστα Καραμανλή και η δικαιολογία του πως μέχρι τον Μάρτιο η χώρα θα βίωνε την περιπέτεια μιας μακράς και επιζήμιας προεκλογικής περιόδου δεν έδειξε να πείθει τους πολίτες, που φαίνονταν έτοιμοι να αποδοκιμάσουν μαζικά τη Νέα Δημοκρατία στην κάλπη.
Τα προγνωστικά που όχι μόνο έφερναν πρώτο με τεράστια διαφορά το ΠΑΣΟΚ αλλά προϊδέαζαν για βαριά ήττα την κυβέρνηση Καραμανλή με ποσοστό-αρνητικό ρεκόρ και εκλογική επίδοση χειρότερη από εκείνη του Γ. Ράλλη το 1981 επαληθεύτηκαν στο ακέραιο. Αλλωστε τον Ιούνιο εκείνου του χρόνου ήταν ενδεικτικό το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών που έφερε πρώτο το ΠΑΣΟΚ ύστερα από εννέα ολόκληρα χρόνια και έπειτα από δύο βουλευτικές και δύο εκλογές για την Ευρωβουλή!!!
Το Κίνημα επιβεβαίωσε τη ορμητική του δυναμική αποσπώντας το διόλου ευκαταφρόνητο 43,92%, ενώ η ΝΔ υπέστη εκλογική κατάρρευση κατρακυλώντας στο 33,47%!!! Το υψηλό ποσοστό του ΠΑΣΟΚ μεταφράστηκε σε 160 έδρες, λόγω της καθολικής του υπεροχής πανελλαδικά. Αντιθέτως το κόμμα του Κώστα Καραμανλή περιορίστηκε μόλις στις 91 έδρες.
Η ελαφριά κάμψη του δικομματισμού πάντως δεν ωφέλησε το ΚΚΕ που έχασε μια έδρα (21 από 22), ενώ και το ποσοστό του έπεσε από το 8,15 στο 7,54%. Ο μεγάλος κερδισμένος των εκλογών υπήρξε το δίχως άλλο ο ΛΑΟΣ. Το κόμμα του Γιώργου Καρατζαφέρη, αξιοποιώντας προς όφελός του τη δυσφορία των νεοδημοκρατών, είδε το ποσοστό του να εκτοξεύεται στο 5,63% και τον αριθμό των βουλευτών του να ανεβαίνει από τους δέκα στους δεκαπέντε. Τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ δεν θα πρέπει να έμειναν ευχαριστημένα από το εκλογικό αποτέλεσμα. Οχι επειδή υπαναχώρησαν κατά μισή ποσοστιαία μονάδα και από το 5%+ βρέθηκαν στο 4,60% αλλά, κυρίως, διότι τους προσπέρασε ο ΛΑΟΣ και κατέλαβαν την πέμπτη θέση. Οπως το ΚΚΕ, έτσι και ο ΣΥΡΙΖΑ απώλεσε έναν βουλευτή (13 από 14). Αλλα κόμματα δεν εκπροσωπήθηκαν στη Βουλή αλλά είναι αξιοσημείωτη η εκλογική επίδοση των Οικολόγων-Πράσινων που άγγιξαν την είσοδό τους στο κοινοβούλιο παίρνοντας το 2,53% των ψήφων. Από τα υπόλοιπα μικρά κόμματα η «Δημοκρατική Αναγέννηση» του κ. Παπαθεμελή πλησίασε τη μισή ποσοστιαία μονάδα (0,45%), ενώ η ΑΝΤΑΡΣΥΑ έλαβε περίπου 25.000 ψήφους που αντιστοιχούσαν στο 0,36% του εκλογικού σώματος. Κανένα άλλο κόμμα δεν ξεπέρασε το 0,3%.