Αφιέρωμα στην ταινία “V for Vendetta”.

Tο Λονδίνο του κοντινού μέλλοντος κυβερνάται από μια φασιστική δικτατορία, όπου η απολυταρχία έχει πατάξει κάθε μορφή ελευθερίας και προσωπικής έκφρασης. Έχει επιβάλλει απαγόρευση κυκλοφορίας τις βραδινές ώρες, η τηλεόραση αποτελεί μέσο «πλύσης εγκεφάλου» και όσοι κατέχουν την εξουσία στα χέρια τους κατευθύνουν τις πληροφορίες και τη γνώμη του κοινού όπως εκείνοι νομίζουν.

Εκεί εμφανίζεται ένας μυστηριώδης τρομοκράτης, που γίνεται γνωστός με το όνομα "V". Φοράει μια μάσκα του Γκάϊ Φοκς *  αποτελεί πρότυπό του και σχεδιάζει να ανατινάξει το κτίριο του Κοινοβουλίου στις 5 Νοεμβρίου ενός μελλοντικού Λονδίνου, εκτελεί μια σειρά μέλη της κυβέρνησης, ανατινάζει δημόσια κτίρια και καλεί το λαό να ακολουθήσει το παράδειγμά του.

Η ανατρεπτική δράση του και οι συμβολικές τρομοκρατικές του πράξεις έχουν σκοπό να αφυπνίσουν τους καταπιεσμένους πολίτες μιας χώρας όπου η ελπίδα και η ευτυχία έχουν δώσει τη θέση τους στην απελπισία και την εξαθλίωση...
Αυτό είναι το σκηνικό του μνημειώδους graphic novel των Alan Moore και David Lloyd, ενός έργου που αποτελεί πλέον ορόσημο της σύγχρονης comic art και μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τους αδελφούς Wachowski, δημιουργούς του Matrix.

Μια Αγγλική γραφική νουβέλα της δεκαετίας του ’80, μια περίοδο κατά την οποία η Margaret Thatcher είχε εκλεγεί και είχε λάβει ριζοσπαστικές αποφάσεις - δε θα ήταν, συνεπώς, παράλογος ο ισχυρισμός ότι οι δημιουργοί του βασίστηκαν στη διακυβέρνησή της -  και επανήλθε στην επιφάνεια λόγω της ταινίας.

Η ιστορία έχει δύο αντίθετους "πρωταγωνιστές", τον V (με στοιχεία  υπερήρωα : μυστική ταυτότητα, μάσκα, ευρηματικά όπλα κλπ) που είναι ο "κακός" αλλά και ο αντι-ήρωας που προσπαθεί να αντισταθεί στη μελλοντική φασιστική κυβέρνηση της Αγγλίας και τον επιθεωρητή Ερικ Φιντς που έμαθε τον V μεσα απο τις δολοφονίες του. Η ταινία είναι μια κινηματογραφική μεταφορά του κόμικ των Alan Moore και David Lloyd και έχει εμφανείς επιρροές από τον “Batman” και το “1984”

Στην ταινία, απέναντι σ' ένα καθεστώς γενικευμένου ψεύδους και τρομοκρατίας, ο λαός παρουσιάζεται σαν ένας παθητικός ακροατής των ανακοινώσεων του Καγκελάριου ή του επαναστάτη V, ενώ στο τέλος ο ίδιος αυτός λαός ανταποκρίνεται στο κάλεσμα του V και συρρέει κατά εκατομμύρια στο κέντρο του Λονδίνου, αψηφώντας τις απαγορεύσεις.

Το εξώφυλλο του βιβλίου κόμικ V for Vendetta

Ας ρίξουμε μια ματιά σε μερικούς  διαλόγους του έργου, οι οποίοι αποτελούν βασικό συστατικό της επιτυχίας του :

Αλλά 400 χρόνια αργότερα...Μια ιδέα, μπορεί να αλλάξει τον κόσμο.

Είδα από πρώτο χέρι, τη δύναμη της ιδέας. Είδα ανθρώπους, να σκοτώνονται στο όνομα αυτών. Και να πεθαίνουν, υπερασπίζοντάς τες

Μα δεν μπορείς, να φιλήσεις μια ιδέα! Δεν μπορείς να την αγγίξεις…Να την κρατήσεις.

Οι ιδέες δεν ικετεύουν...Δεν αισθάνονται πόνο. Δεν αγαπούν

Και αυτό που έχασα, δεν ήταν μια ιδέα...Ήταν ένας άνθρωπος... Ένας άνθρωπος, που με έκανε να θυμάμαι, την 5η Νοέμβρη! Ένας άνθρωπος, που δε θα ξεχάσω ποτέ!

Πιστεύω ήρθε ο καιρός να δείξουμε στους αποικιοκράτες... τι πραγματικά σκεφτόμαστε γι' αυτούς.

Πιστεύω, ότι ήρθε ο καιρός να πληρώσουν...για αυτό που μας έκαναν…

Οποιαδήποτε συζήτηση για αυτό το έγγραφο, ή το περιεχόμενό του...θα θεωρηθεί το λιγότερο ως στάση, αν όχι συνειδητή προδοσία!

- Κατανοητό, κύριε Φίντς;

- Μάλιστα κύριε.

Καλά θα κάνετε, Επιθεωρητά...Να το βγάλετε από το μυαλό σας!

Καλησπέρα Λονδίνο!

Πρώτα, επιτρέψτε μου να απολογηθώ για τον τρόπο μου...

Είναι το κανάλι, έκτακτης ανάγκης.

Πολλοί από εσάς,θα εκτιμάτε την ησυχία, την ασφάλεια, την οικογένεια... την ευνομία, την τάξη,την φήμη

Στο πνεύμα της ανάμνησης του εορτασμού, για σημαντικές επιτυχίες του παρελθόντος...που γενικά σχετίζεται, με το θάνατο κάποιου, σε μια αιματηρή μάχη.

Αυτός ο χαρούμενος εορτασμός...Που νομίζω πως ήταν στις 5 του Νοέμβρη!

Ο οποίος έχει ξεχαστεί! Kαλό θα ήταν να μας απασχολήσει λίγο.

Φυσικά, υπάρχουν κάποιοι, που δεν θέλουν να μιλάμε...

Σκέφτομαι, αφήστε με να σκεφτώ κι αυτή τη στιγμή, δίνουν εντολές τηλεφωνικά...σε οπλισμένους άντρες, που υποθέτω είναι καθοδόν.

Γιατί; Επειδή γνωρίζουν, τη δύναμη του δικού μας λόγου!

Οι λέξεις, πάντα διατηρούν τη δυναμή τους! Οι λέξεις, έχουν ένα νόημα.

Και γι' αυτούς που ακούν, είναι η " Αναγγελία της αλήθειας. "

Η αλήθεια είναι... ότι κάτι δεν πάει καλά σ' αυτή τη χώρα. Έτσι δεν είναι;

Και δεν τους δίνεται η ελευθερία, να διαφωνίσουν...

Το σίγουρο είναι, ότι αν ψάχνετε ένοχο...πρέπει να κοιταχτείτε στον καθρέφτη.

Υπήρχαν πολλοί τρόποι, να μεταλλάξετε και να διαφθείρετε, την κοινή γνώμη.

Ο φόβος τους πρόδωσε...και πάνω στον πανικό τους, κατέφυγαν στον Άνταμ Σάτλερ.

Επέβαλε τάξη, και τους υποσχέθηκε Ειρήνη.

Και το μόνο, που ζήτησε ως αντάλλαγμα, ήταν να είναι ήσυχοι, και υπάκουοι.

Πριν 400 χρόνια, ένας πολίτης χάραξε για πάντα την 5η Νοεμβρίου στη μνήμη μας.

Πέθανε, για να θυμάται ο κόσμος, ότι η τόλμη, η δικαιοσύνη, και η ελευθερία...είναι κάτι παραπάνω από λέξεις. Είναι θέση ζωής!

Αν τα εγκλήματα αυτής της κυβέρνησης, συνεχιστούν... προτείνω η 5η Νοεμβρίου να μην εορτάζεται

Αλλά αν εσείς, βλέπετε αυτό που εγώ βλέπω, αν αισθάνεστε, αυτό που εγώ αισθάνομαι... κι αν εσείς ψάχνετε, όπως ψάχνω

Σας ζητώ να ενωθείτε μαζί μου, σε έναν χρόνο από τώρα, στη είσοδο της Βουλής.

Και μαζί, θα τους δώσουμε μια 5η Νοεμβρίου, που δεν θα ξεχαστεί ποτέ!

Η ταινία "V for Vendetta" προβλήθηκε - για άλλη μια φορά - πριν από 1 εβδομάδα στην ελληνική τηλεόραση και, όπως ήταν φυσικό, συγκέντρωσε πολύ υψηλούς δείκτες τηλεθέασης.

Δεν είναι καινούριες έννοιες η «πλύση εγκεφάλου», η «παραπληροφόρηση», οι «κατευθύνσεις της εξουσίας» και η «καταπίεση των πολιτών».

Με το έργο αυτό επιτυγχάνεται η ανάδειξη ενός καθεστώτος κρατικής τρομοκρατίας και προπαγάνδας.  Και αν αυτό συμβαίνει στην ταινία, σε ένα «σενάριο», δηλαδή, μια ανησυχητική ομοιότητα με την επικαιρότητα (ανενεργοί πολίτες, κυβερνήσεις βασισμένες στο φόβο και το ψέμα) θα πρέπει να μας βάλει σε σκέψεις, αν αυτό δεν έχει ήδη γίνει…

Δημήτρης Μ. Χανιωτάκης, 18/3/2012

* Guy Fawkes, γνωστός επίσης κι ως Γκίντο Φωκς, γεννήθηκε στo York της Αγγλίας κι ήταν Άγγλος στρατιώτης και μέλος μιας ομάδας Kαθολικών συνωμοτών, οι οποίοι οργάνωσαν τη Συνωμοσία της Πυρίτιδας στις 5 Νοεμβρίου 1605. Η συνωμοσία, όμως, ξεσκεπάστηκε πριν την ολοκλήρωση του σχεδίου: ο Γκάι Φωκς κι οι συνεργάτες του πέρασαν από ανακρίσεις με βασανιστήρια, κι έπειτα από δίκη καταδικάστηκαν κι εκτελέστηκαν για προδοσία κι απόπειρα δολοφονίας. Σε ορισμένες χώρες η επέτειος αυτής της αποτυχημένης απόπειρας γιορτάζεται στις 5 Νοεμβρίου σαν Νύχτα του Γκάι Φωκς (Guy Fawkes Night ή Bonfire Night).