Θρίαμβος του Καραμανλή και της (νεοσύστατης) Νέας Δημοκρατίας
Σύσσωμος ο λαός της Αθήνας, ανεξάρτητα από την πολιτική του τοποθέτηση και τον ιδεολογικό του προσανατολισμό, σπεύδει στο αεροδρόμιο του Ελληνικού για να υποδεχθεί με τον πιο θερμό τρόπο τον Κ. Καραμανλή, ο οποίος επιστρέφει από το Παρίσι, όπου παρέμενε αυτοεξόριστος επί 11 ολόκληρα χρόνια (από το 1963). Είναι η 24η Ιουλίου του 1974 και έχουν προηγηθεί η εθνική τραγωδία της Κύπρου και η συνακόλουθη κατάρρευση του δικτατορικού καθεστώτος.
Η αρχική συμφωνία μεταξύ των πολιτικών αρχηγών για μια κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Π. Κανελλόπουλο και αναπληρωτή πρωθυπουργό τον Γ. Μαύρο δεν θα ισχύσει μετά την καθοριστική παρέμβαση του Ευάγγελου Αβέρωφ, ο οποίος θα προτείνει τη λύση Καραμανλή και θα καλέσει εσπευσμένα τον τελευταίο να επιστρέψει από τη γαλλική πρωτεύουσα. Ο Καραμανλής θα θέσει δύο όρους για να αναλάβει, έστω και προσωρινά, τα ηνία της χώρας: ότι ο στρατός θα επιστρέψει άμεσα στο έργο του και ότι οι πολιτικοί θα υποστηρίξουν απόλυτα τις κινήσεις του. Οι όροι θα γίνουν δεκτοί και ο μεγάλος ηγέτης θα ορκιστεί στις τέσσερις τα ξημερώματα πρωθυπουργός, ενώπιον του Αρχιεπισκόπου Αθηνών, επικεφαλής κυβέρνησης εθνικής ενότητας, στην οποία κλήθηκαν να συμμετάσχουν πρώην στελέχη της ΕΡΕ και της Ενωσης Κέντρου. Η σχηματισθείσα κυβέρνηση θα νομιμοποιήσει αμέσως το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων της χώρας και στις 2 Οκτωβρίου θα προκηρύξει εκλογές για τις 17 Νοεμβρίου του 1974. Στις 25 Σεπτεμβρίου θα εγκριθεί και ο εκλογικός νόμος που θα ισχύσει, ένα σύστημα ενισχυμένης αναλογικής.
Στις εκλογές της 17ης Νοεμβρίου επρόκειτο να λάβουν μέρος η Νέα Δημοκρατία, που είχε μόλις ιδρυθεί από τον Κ. Καραμανλή, το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα του Ανδρέα Παπανδρέου, η Ενωση Κέντρου-Νέες Δυνάμεις υπό τον Γεώργιο Μαύρο, η Ενωμένη Αριστερά του Ηλία Ηλιού, η Εθνική Δημοκρατική Ενωση με αρχηγό τον Πέτρο Γαρουφαλιά, η Δημοκρατική Ενωση Κέντρου του Γιάννη Ζίγδη, το ΕΚΚΕ κ.ά.
Το αποτέλεσμα της εκλογικής αναμέτρησης δικαίωσε πλήρως τον Κ. Καραμανλή που πέτυχε έναν ανεπανάληπτο θρίαμβο, αποσπώντας απόλυτη πλειοψηφία και ποσοστό 54,37%, το οποίο του εξασφάλιζε 220 (!) έδρες. Τη δεύτερη θέση κατέλαβε η ΕΚ/ΝΔ, που πήρε 20,42%, ενώ τρίτο ήρθε το ΠΑΣΟΚ με 13,58% (12 έδρες). Τέλος, η Ενωμένη Αριστερά, λαμβάνοντας 9,47% εξέλεξε 8 βουλευτές.
1977: Πρόωρες εκλογές και νέα νίκη Καραμανλή
Αφού είχε ήδη πραγματοποιηθεί το δημοψήφισμα της 8ης Δεκεμβρίου του 1974, το οποίο με το συντριπτικό 69,2% είχε προκρίνει την αβασίλευτη δημοκρατία, και είχε ψηφιστεί στις 7 Ιουνίου του 1975 το νέο Σύνταγμα, ο Καραμανλής οδηγούσε με γοργά βήματα την Ελλάδα στην (τότε) ΕΟΚ. Με πρόφαση ακριβώς αυτές τις διαπραγματεύσεις, αλλά και το Κυπριακό και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ο πρωθυπουργός ζήτησε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας πρόωρες εκλογές, που προσδιορίστηκαν για τις 10 Νοεμβρίου του 1977, έναν χρόνο δηλαδή νωρίτερα από την κανονική λήξη της θητείας εκείνης της Βουλής. Αξίζει να αναφερθεί ότι ο νέος εκλογικός νόμος που είχε ήδη ψηφιστεί ήταν αναλογικότερος από τον προηγούμενο, δηλαδή των εκλογών του 1974, όμως τα ποσοστά των κομμάτων για τη συμμετοχή τους στη β΄ κατανομή δεν είχαν μεταβληθεί. Η σημαντικότερη διαφοροποίηση αφορούσε την καθιέρωση της ρήτρας του «+1», τη διαίρεση δηλαδή του αριθμού εγκύρων ψηφοδελτίων διά του αριθμού των εδρών αυξημένο κατά έναν για τον υπολογισμό του εκλογικού μέτρου.
Στην αναμέτρηση του 1977 συμμετείχαν η ΝΔ του Κ. Καραμανλή, η Ενωση Δημοκρατικού Κέντρου (ΕΔΗΚ), που αποτελούσε απλώς μετονομασία της ΕΚ/ΝΔ, με αρχηγό πάλι τον Γ. Μαύρο, το ΠΑΣΟΚ του Α. Παπανδρέου, η Εθνική Παράταξη υπό τον Στ. Στεφανόπουλο, η Συμμαχία Προοδευτικών και Αριστερών Δυνάμεων του Η. Ηλιού, το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΚΕ) με αρχηγό τον Χαρίλαο Φλωράκη, το Κόμμα Νεοφιλελεύθερων του Κ. Μητσοτάκη αλλά και διάφοροι μικροί σχηματισμοί της ευρύτερης αριστεράς.
Η ΝΔ, χωρίς να πλησιάσει την ανεπανάληπτη επίδοση του 1974, κέρδισε με ιδιαίτερη άνεση τις εκλογές, παίρνοντας ποσοστό 41,84% και 171 έδρες. Εκείνο που ασφαλώς προκάλεσε εντύπωση ήταν η δυναμική που ανέπτυσσε το ΠΑΣΟΚ, το οποίο σχεδόν διπλασίασε τις ψήφους του, φθάνοντας στο 25,34%. Ετσι, με τις 93 έδρες που κατέλαβε, αναδείχτηκε σε αξιωματική αντιπολίτευση. Αντίθετα, η ΕΔΗΚ περιορίστηκε στο 11,95% και έβγαλε 16 βουλευτές. Το ΚΚΕ, που δοκίμαζε για πρώτη φορά στη Μεταπολίτευση την αυτόνομη κάθοδο εξέλεξε 11 βουλευτές και πήρε 9,36%. Η Εθνική Παράταξη έλαβε 6,82% και 5 έδρες, ενώ από δύο βουλευτές έβγαλαν η Συμμαχία και το Κόμμα Νεοφιλελευθέρων.
(συνεχίζεται)
Αρης Νόμπελης
