Επιστρέφοντας στα σοβαρά, διαπιστώνω μετά λύπης μου ότι σήμερα όλοι έχουν φορέσει ένα κοστούμι εκλογολόγου και προχωρούν σε διατύπωση (παρακινδυνευμένων) προβλέψεων και επισφαλών εκτιμήσεων για το εκλογικό αποτέλεσμα της αμφίρροπης αναμέτρησης της 17ης Ιουνίου. Ολοι αυτοί οι επίδοξοι… Νικολακόπουλοι λαμβάνουν, αναλόγως την ιδεολογική τους τοποθέτηση, υπόψη τους όποια δημοσκοπικά ευρήματα τους συμφέρουν, αγνοώντας τα υπόλοιπα (και πιθανότατα σημαντικότερα). Θα επιχειρήσω, ως πολιτικός επιστήμων-πολιτικός αναλυτής, μια ψύχραιμη πρώτη προσέγγιση, δίχως, ελπίζω, να αδικήσω κανέναν. Τουλάχιστον εγώ δεν κάνω αντιποίηση επαγγέλματος…
Η γενικότερη εικόνα που υπάρχει συνήθως είναι και η σωστότερη και το λογικότερο να επικρατήσει: Σήμερα όλοι μιλάνε για πόλωση με δύο βασικούς πυλώνες που προσελκύουν διαφορετικής τοποθέτησης ψηφοφόρους. Από τη μία πλευρά η ΝΔ, αφού τιμωρήθηκε από τον λαό με το μικρότερο διαχρονικά ποσοστό της, φαίνεται να ανακάμπτει. Στην άλλη πλευρά του φάσματος, ο ΣΥΡΙΖΑ μοιάζει να γίνεται αποδέκτης ψηφοφόρων που πιστεύουν πως έτσι θα ανατρέψουν το πολιτικό σκηνικό και θα «θάψουν» οριστικά τον δικομματισμό. Φαινομενικά και οι δύο παραπάνω παρατηρήσεις εμπεριέχουν σημαντικά στοιχεία της αλήθειας.
Ξεκινώντας από τη «γαλάζια» παράταξη, θα σταθώ στο ισχυρό αβαντάζ που διαθέτει σε σχέση με τον βασικό της αντίπαλο: Υπάρχει μια τεράστια δεξαμενή κεντροδεξιών και δεξιών ψηφοφόρων στην οποία «ψαρεύει» ο Αντώνης Σαμαράς. Παραδοσιακά στη χώρα μας η κεντροδεξιά, διασπασμένη ή όχι, έφθανε και, σε στιγμές ανόδου της, ξεπερνούσε το 40%. Δεν ισχυρίζομαι πως η ΝΔ θα αγγίξει αυτό το ποσοστό. Αλλωστε, το γεγονός ότι επαναπατρίζονται πολλοί ψηφοφόροι της που δεν την προτίμησαν στις προηγούμενες εκλογές, δεν σημαίνει πως θα κατορθώσει να τους συσπειρώσει ξανά όλους. Μάλιστα, πολύ αμφιβάλλω να μπορέσει έστω να αγγίξει το 33,5% περίπου που πήρε ως ψήφο αποδοκιμασίας ο Καραμανλής. Με αρχηγό τον τελευταίο, είναι βέβαιο πως η ΝΔ θα ανέκαμπτε ευκολότερα και, κυρίως, γρηγορότερα. Κάτι που δείχνει ανεξήγητο μια και ο Καραμανλής απομακρύνθηκε από τον λαό ως αποτυχημένος, ενώ ο Σαμαράς μπορεί να έδωσε ψήφο εμπιστοσύνης στο Μνημόνιο ΙΙ, αλλά δεν έχει κυβερνήσει ακόμη μόνος του. Εν πάση περιπτώσει, αφού αποκλείεται προεκλογική επιστροφή του πρώην πρωθυπουργού ας αφήσουμε στην μπάντα αυτό το σενάριο και τις συνέπειές του. Η ΝΔ από τα μέχρι τώρα στοιχεία δεν χάνει ψηφοφόρους που την ψήφισαν την 6η Μαϊου, ίσως μόνο ελάχιστους απογοητευμένους από το εκλογικό αποτέλεσμα. Τις λιγοστές απώλειες τις εξισορροπεί άνετα από πολλές και διαφορετικές πηγές: Ανθρωποι που δεν πήγαν να ψηφίσουν λόγω δυσαρέσκειας αλλά και ψηφοφόροι που τώρα κρίνουν πως το διακύβευμα είναι σοβαρότερο. Το μεγαλύτερο μέρος των υποστηρικτών της Ντόρας Μακογιάννη. Ενα σημαντικό ποσοστό από εκείνους που επέλεξαν Στέφανο Μάνο ή ακόμη και το νεοπαγές κόμμα «Δημιουργία, ξανά!», επειδή πρόκειται ως επί το πλείστον για ανθρώπους της αγοράς, που ανησυχούν ιδιαιτέρως για τις «ιδεοληψίες» μελών του ΣΥΡΙΖΑ για κρατικοποιήσεις και επικίνδυνες τακτικές σε σχέση πάντοτε με την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας. Επίσης, στη ΝΔ προσχωρεί συντριπτικό ποσοστό όσων είχαν ψηφίσει ΛΑΟΣ, αρκετοί ψηφοφόροι του Πάνου Καμμένου που θεωρείται πως «εκτονώθηκαν» στην προηγούμενη κάλπη, μέχρι και ορισμένοι ψηφοφόροι της «Χρυσής Αυγής», για τους οποίους ισχύει ακριβώς ό,τι και για τους «Ανεξάρτητους Ελληνες». Ετσι, η ΝΔ είναι πιθανό να βάλει μπροστά από το ποσοστό της τον αριθμό «3», ιδιαιτέρως μάλιστα να επαληθευθούν κάποια στοιχεία που δείχνουν ότι ακόμα και ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ, μη επιθυμώντας να δουν πρώτο κόμμα τον ΣΥΡΙΖΑ, στραφούν προς την κεντροδεξιά. Υπό αυτές τις συνθήκες και με δεδομένο ότι η παράσταση νίκης ποτέ δεν έχει διαψευστεί, δηλαδή ποτέ δεν εξελέγη άλλο κόμμα απ’ αυτό που πίστευαν οι περισσότεροι, μπορεί η ΝΔ να καταλάβει ξανά την πρώτη θέση με πολύ υψηλότερο φυσικά ποσοστό.
Ανέφερα παραπάνω τα συν της Νέας Δημοκρατίας σ’ αυτή τη σκληρή, στήθος με στήθος, αναμέτρηση. Ομως, και ο ΣΥΡΙΖΑ διαθέτει τα δικά του πολύτιμα όπλα. Αυτοί που χτυπήθηκαν περισσότερο από τις παρενέργειες των Μνημονίων στην κοινωνία, εκείνοι που δεν έχουν να χάσουν τίποτα γιατί είναι άνεργοι ή νεαρά παιδιά που δεν βλέπουν καμιά ελπίδα και προοπτική, υπάρχει περίπτωση να μετακινηθούν μαζικά προς το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα. Οσοι προανέφερα διαπιστώνουν ότι εκτός από τιμωρητική η ψήφος τους μπορεί να εξελιχθεί σε θετική, θεωρώντας ως φυσικό επακόλουθο ότι τυχόν κατάληψη της πρώτης θέσης από τον ΣΥΡΙΖΑ είναι δυνατόν να περιορίσει τις δυσάρεστες συνέπειες των δανειακών συμβάσεων, αφού ευελπιστούν πως ο Αλέξης Τσίπρας θα διαπραγματευτεί εντελώς διαφορετικά και προς τη σωστή κατεύθυνση.
Από πού, όμως θα αντλήσει καινούργιους ψηφοφόρους ο ΣΥΡΙΖΑ; Μειονεκτεί σε σχέση με τη ΝΔ, γιατί έχει στα αριστερά του ένα κόμμα όπως το ΚΚΕ, το οποίο διαθέτει μια συμπαγή βάση, δεν είναι σε καμιά περίπτωση περιστασιακό και έχει δηλώσει πως δεν συνεργάζεται εντός του πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Προς το κέντρο υπάρχει το εμπόδιο του ΠΑΣΟΚ: Μπορεί το Κίνημα να υπέστη εκλογική καθίζηση αλλά το 13,2% που έλαβε είναι δυνατόν να μειωθεί κι άλλο; Οι δημοσκοπήσεις αποδεικνύουν πως, όχι μόνο δεν θα πέσει, αλλά θα καταγράψει και μια μικρή-έστω-άνοδο. Ας μην λησμονούμε κάποιες εκατοντάδες χιλιάδες πρώην ψηφοφόρων του κόμματος που δεν προσήλθαν στην κάλπη της 6ης Μαϊου. Αν δεν ψήφισαν τότε ΣΥΡΙΖΑ γιατί απλά δεν τους εξέφραζε, δεν βλέπω πώς θα στραφούν εκεί τώρα. Ολα αυτά θα φάνταζαν απογοητευτικά για τον Αλέξη Τσίπρα, όμως οι ελπίδες του για πρωτιά είναι πολλές και βάσιμες. Το ΚΚΕ φαίνεται πως χάνει αρκετούς ψηφοφόρους προς τον ΣΥΡΙΖΑ, ανθρώπους που θα ήθελαν μια φορά οι ιδεολογικοί συγγενείς τους να πάρουν την εξουσία. Είναι εκείνοι που βρίσκουν μια κυβέρνηση της αριστεράς ως την ιδανική λύση. Μέχρι και 3% μπορεί ο ΣΥΡΙΖΑ να πάρει από την Αλέκα Παπαρήγα. Μια σίγουρη πηγή ψήφων είναι τα υπόλοιπα συγγενή ιδεολογικά κόμματα: Ο Αλέξης Τσίπρας διεμβολίζει την ΑΝΤΑΡΣΥΑ, παίρνει ψήφους από τους «Οικολόγους-Πράσινους», αντλεί ψηφοφόρους και από μικρότερους σχηματισμούς της αριστεράς. Εκτός όμως από τα αριστερά κόμματα, ο ΣΥΡΙΖΑ, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, μπορεί να έχει εκλογικά οφέλη από τους «Ανεξάρτητους Ελληνες», μέχρι και τη «Χρυσή Αυγή»! Πρόκειται για ανθρώπους που δεν έχουν φασιστική ιδεολογία και δεν είναι εθνικιστές, απλώς, ως «αντιμνημονιακοί» και αγανακτισμένοι, επιθυμούν το κόμμα που θα ψηφίσουν να πάρει την εξουσία. Είναι οι ίδιοι ψηφοφόροι που αντιλαμβάνονται ότι τα κόμματα της άκρας δεξιάς θα εκπροσωπηθούν με βεβαιότητα στη νέα Βουλή αλλά δεν θα καθορίσουν τις πολιτικές εξελίξεις.
Τέλος, η στάση του Φώτη Κουβέλη τις ημέρες προσπάθειας σχηματισμού βιώσιμης κυβέρνησης σύμφωνα με όλα τα γκάλοπ εκτιμήθηκε ιδιαιτέρως από τους ψηφοφόρους. Ο πρόεδρος της ΔΗΜ.ΑΡ. είδε τη φάκα πίσω από το τυράκι, δηλαδή την πρόθεση πολλών να του προσάψουν την κατηγορία συγκυβέρνησης με μνημονιακούς, οπότε ζήτησε οπωσδήποτε τη συμμετοχή του ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση που θα δημιουργείτο. Γι’ αυτό παρατηρούμε το ποσοστό του κ. Κουβέλη να μένει ανέπαφο και ίσως να παρατηρήσουμε να ανεβαίνει έστω και ανεπαίσθητα.
Συμπερασματικά, καμιά πρόγνωση τούτη την ώρα δεν είναι ασφαλής και καμιά εκτίμηση έγκυρη. Μοναδικό δεδομένο η κορυφαία μάχη ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ με έπαθλο το μπόνους των 50 εδρών, η συμπίεση εξαιτίας της πόλωσης κάποιων κομμάτων (ΛΑΟΣ, ΚΚΕ, «Ανεξάρτητοι Ελληνες», «Χρυσή Αυγή» κ.ά.), η ελαφριά άνοδος του ΠΑΣΟΚ και η περαιτέρω αποδυνάμωση κομμάτων που δεν εισήλθαν στη Βουλή. Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η περίπτωση συνεργασίας της «Δράσης» με τη «Δημιουργία, ξανά!». Στις προηγούμενες εκλογές άθροιζαν 4% ακριβώς και έμπαιναν με άνεση στο κοινοβούλιο. Σήμερα κάθε πρόβλεψη είναι παρακινδυνευμένη και δεν γνωρίζουμε αν η αποχωρήσασα «Φιλελεύθερη Συμμαχία» του κ. Βαλλιανάτου θα αφαιρέσει αρκετές ψήφους από το καινούργιο εγχείρημα και πόσες.
Το profiltispolis και σε αυτή την αναμέτρηση θα δώσει δυναμικό «παρών», με αποκαλυπτικά στοιχεία για τις δημοσκοπήσεις και την εκλογική επιρροή των κομμάτων, με συγκριτικά στοιχεία από παλαιότερες αναμετρήσεις, με έγκυρες εκτιμήσεις ποσοστών και εδρών και, την παραμονή των εκλογών, με το ρίσκο της πρόβλεψης του εκλογικού αποτελέσματος. Καλό Σαββατοκύριακο!!!
Αρης Νόμπελης, πολιτικός επιστήμων-πολιτικός αναλυτής
